TOPRAKLAMA VE ÇEŞİTLERİ NELERDİR ?

Topraklama, elektrik ile çalışan cihazların olası bir elektrik kaçağı tehlikesine karşı alınan hayati bir önlemdir. Kaçak elektriğin bir iletkenle toprağa verilmesini sağlayan basit bir sistemdir. İnsan hayatını ve cihazların kullanım ömrünü riske atmamak için elektrik kaçağı riskine karşı topraklama kesinlikle yapılmalıdır. Böylece cihazda oluşabilecek fazla elektrik yükü direnci çok az olan toprak hattı üzerinden toprağa verilecek ve cihaza dokunan kişilerin hayati tehlikesi ortadan kalkmış olacaktır.

TOPRAKLAMA ÇEŞİTLERİ
Topraklama çeşitlerini amacına göre 3 farklı şekilde sınıflandırılabilir:

1. Koruma topraklaması
2. İşletme Topraklaması
3. Fonksiyon Topraklaması

1. Koruma topraklaması
Olası bir tehlike anında insanları ve diğer canlıları dokunma gerilimine karşı korumak için yapılan ek topraklama çeşididir. Elektronik aletlerin elektrik akımı geçen aktif kısımlarının yanında akım geçmeyen ama olası bir kaçak durumunda akımı dokunma yolu ile insana iletme tehlikesi olan dış metal kısımlarının da topraklanmasıdır. Metal çitler, tanklar, yürüyen merdivenler… insanların temas etmesi beklenen bütün metal yüzeyler koruma topraklamasına dahildir. (Bkz. Şekil 4)

Bu yöntem alçak gerilim tesisleri için kullanılabilecek temas gerilimine karşı koruma yöntemlerinden biri; yüksek gerilim tesisleri içinse kullanılabilecek tek yöntemdir.

Şekil 4

2. İşletme Topraklaması
İşletmelerde elektrik akım değerinin istenilen değerlerde olması için yapılan topraklama çeşididir; alçak gerilim şebekelerinde sistem ile toprak arasındaki gerilimin belirli bir değerin üzerine çıkmaması için yapılırken orta ve yüksek gerilim şebekelerinde uygulanan yöntem ülke yönetmeliğine göre değişiklik gösterir. Bu şebekelerde direnç üzerinden veya direkt topraklama yapılabilir.

3. Fonksiyon Topraklaması
Belirgin bir amaca yönelik yapılan topraklama çeşididir; yıldırıma klarşı koruma,lpg topraklaması, raylı sistem topraklaması gibi.Bu üç topraklama çeşidini tek bir topraklama planı örneği üzerinde görebiliriz (Bkz. Şekil 5)

Not: Elektronik cihazların (Özellikle bilgisayarlar) sorunsuz çalışması için toprak değerinin en fazla 1,5 v olması gerekmektedir.

Evinizin topraklama hattından şüphe ediyorsanız ,

-Markete gidip 1 kg tuz alın
-Evinizin uygun bir yerinde (kör cephe) bol topraklı bir bölgede yaklaşık 40cm derinliğinde çukur kazın
-Çukura tuzu dökün
-Üzerine 5 litre kadar suyu tüm tuzu ıslatarak dökün
-Nalbur veya elektrikçiye gidip 70 cm uzunluğunda bakır topraklama çubuğu alın ve bu çubuğu daha önceden ıslattığınız çukurun tam ortasına çakın
-Çubuk ucundaki klamensten uygun kalınlıktaki kablo ile toprak hattına bağlantı kurun
-Prizde Faz-Toprak ve Toprak Nötr değerlerini ölçün
-Kazdığınız çukurun kara toprak olmasına moloz veya taşlık çakıllık olmamasına dikkat edin
-Toprak değeriniz 1,5 voltun altında çıkacaktır . Artık cihazlarınız da siz de güvendesiniz.